Çiçek Rehberi

Saksı bitkileri hangi yöntemle sulanır? Ne zaman, ne kadar ve hangi su türüyle

Saksı çiçekleri ne sıklıkla sulanmalıdır? Toprağın su ihtiyacını belirlemenin yolları, uygun su ölçüsü, tercih edilecek su türü, aşırı ve yetersiz sulamanın belirtileri.

5 dakikalık okuma

Pencere önündeki pişmiş toprak saksıda duran salon sarmaşığının küçük bir sulama kabıyla sulanması

Ev bitkilerinin çoğu susuzluk yüzünden değil, aşırı sulama nedeniyle ölür. Kökler suyu olduğu kadar havaya da ihtiyaç duyar. Toprak devamlı nemli olursa oksijen alamayan kökler çürümeye başlar ve bitki, toprağı ıslak olduğu hâlde susamış gibi boynunu büker.

Bu sebeple en doğru yöntem takvimi esas alarak değil, toprağa ve bitkiye bakarak sulamaktır.

Bitkinin suya ihtiyacı olduğunu nasıl fark edersiniz?

Sulamadan evvel şu yöntemlerden birini deneyin.

Parmak testi

İşaret parmağınızı toprağa ikinci eklem yerine dek, ortalama 2–3 cm sokun. Yeşil yapraklı bitkilerin çoğu için bu derinlikte toprak kuruysa sulama vakti gelmiştir. Halen soğuk ve nemli duruyorsa bir iki gün bekleyin.

Saksının ağırlığı

Bitkiyi sulamadan hemen ardından kaldırın ve ağırlığını hafızanıza kaydedin. Bir iki gün geçince yeniden kaldırın. Saksı belirgin biçimde hafiflediyse toprağın suyu bitmiştir. Ufak ve orta saksılarda bu metot çok güvenilirdir.

Tahta çubuk

Büyük saksılarda tahta bir şiş veya yemek çubuğunu saksının dibine kadar sokup geri çekin. Çubuğa ıslak toprak bulaşıyorsa dipte halen su bulunmaktadır. Üzerinde toprak yoksa toprağın suyu bitmiştir.

Nem ölçer

Bahçecilerde satılan uygun fiyatlı toprak nem ölçerler de fayda sağlayabilir. Buna rağmen bir iki ay geçince çoğu insan yeniden parmakla kontrole geçer; ölçer kimi topraklarda aldatıcı değer gösterebilir.

Hangi bitki hangi sıklıkla sulanır?

Sulama aralığı bitkinin türüne, saksının boyutuna ve malzemesine, ışığa, oda sıcaklığına ve mevsime göre farklılık gösterir. Aşağıdaki aralıklar Türkiye’deki tipik bir konut için çıkış noktasıdır.

  • Sukulent ve kaktüsler (paşa kılıcı, para ağacı, aloe vera, kaktüsler): Toprak tabana dek bütünüyle kuruyunca sulanır. Yazın 2–3 haftada, kışın 4–6 haftada bir.
  • Yeşil yapraklı salon bitkileri (monstera, salon sarmaşığı, kauçuk, zamia): Üst 2–3 cm kuruyunca. Yazın haftada bir, kışın 10–15 günde bir.
  • Nemden hoşlanan bitkiler (eğrelti otları, barış çiçeği, kalatea): Toprak hep az nemli kalmalı ancak ıslak olmamalı. Yazın haftada iki defa, kışın haftada bir.
  • Orkideler: Toprakta değil kabukta yetişir, kökler gümüşi gri olduğunda sulanır. Ayrıntılar orkide bakım kartında.
  • Balkon bitkileri (sardunya, petunya, begonya): Yazın sıcak günlerinde, bilhassa ufak saksılarda her gün veya iki günde bir sulama gerekli olabilir.

Bu sayılar yalnızca yaklaşık değerlerdir. Güney cepheli sıcak bir salondaki ufak bir saksı, serin bir koridordaki büyük bir saksıdan çok daha seri kurur. Kendi evinizde bir iki hafta toprağı kontrol ederseniz bitkilerinizin düzenini kısa süre içinde öğrenirsiniz.

Saksı ve toprağın etkisi

  • Küçük boy saksılar büyük saksılardan çok daha çabuk kurur.
  • Pişmiş toprak (terakota) saksı nemi dışarıya bırakır. Plastik ve sırlı seramik saksıda toprak çok daha uzun süre ıslak kalır.
  • Turba ağırlıklı toprak nemi uzun süre korur. Perlit, ponza veya kabuk eklenmiş toprak daha çabuk süzülür.
  • Saksının tabanında delik bulunmuyorsa ne kadar özenli sularsanız sulayın su altta birikir. Su tahliye deliği olmayan dekoratif saksıları sadece süs kabı olarak değerlendirin.

Mevsimin etkisi

Bitkilerin çoğu bahar ve yaz aylarında gelişir, sonbahar ve kış aylarında durgunlaşır. Kışın aynı bitkiye yazın verdiğiniz suyun yarısı ya da üçte biri çoğunlukla yeter. Kaloriferli evlerde durum farklılaşabilir: ısınmış ve nemsiz hava, kalorifere yakın saksıları beklenenden seri kurutur. Buna rağmen toprağı yoklamadan su vermeyin.

Su miktarı ne olmalı?

Az az ve sık sık su vermektense seyrek ancak bol bol sulayın. Az su sadece toprağın üst kısmını ıslatır, kökler derinde susuz kalır ve üst kısma yönelir.

  1. Suyu toprağın tüm yüzeyine, yavaşça ve yapraklara su değdirmeden dökün.
  2. Saksının dibindeki delikten su çıkana kadar devam edin.
  3. 15–20 dakika bekleyin, sonra tabakta ya da dış saksıda biriken suyu muhakkak dökün.

Tabakta su birikmesi en yaygın yanlışlardan biridir. Kökler o suyu sürekli olarak emer ve toprak kurumaz.

Toprak çok kuruduysa

Uzun zaman susuz kalan toprak büzülür, saksı çeperinden kopar ve su toprağa girmeden kenarlardan boşa akar. Bu takdirde saksıyı içi suyla dolu bir kovaya ya da lavaboya koyun ve 20–30 dakika bekletin. Toprak suyu dipten çeker. Sonra saksıyı çıkarıp suyun süzülmesini bekleyin.

Alttan sulama

Menekşe gibi yapraklarına su temas etmesi arzu edilmeyen bitkilerde saksı, içerisinde 2–3 cm su olan bir tabağa konur. Toprak suyu 20–30 dakikada alttan çeker, artan su boşaltılır. Alttan sulanan bitkileri her ay bir defa yukarıdan bolca su verin; bu, toprakta birikmiş tuzları akıtıp götürür.

Sulama suyu nasıl olmalı?

  • Oda sıcaklığındaki su en uygunudur. Buz gibi su, tropikal bitkilerin köklerinde şok etkisi yaratır.
  • Musluk suyu çoğu bitki için elverişlidir. Bir gece bir kapta bekletmek klorun bir bölümünü uçurur ve suyu oda ısısına ulaştırır.
  • Çok kireçli suyun kullanıldığı evlerde zaman içinde toprağın yüzeyinde ve saksının kenarında beyaz bir kabuk meydana gelir. Bu, toprakta tuz biriktiğine işaret eder. Zaman zaman bol suyla yıkamak ya da toprağı yenilemek gereklidir.
  • Orkide, Afrika menekşesi, etçil bitkiler ve kalatea benzeri hassas türlerde yağmur suyu, arıtılmış su ya da kaynatılıp soğutulmuş su daha iyidir.
  • Yumuşatılmış su (ev tipi su yumuşatıcılarından çıkan) içerdiği sodyum dolayısıyla bitkilere zarar verir, kullanmayın.

Sulama yapılan suya bir şey eklemek şart mı?

Hayır. İnternette sık önerilen çay, kahve telvesi, kola, aspirin, şekerli su ya da süt eklemenin bitkiye ispatlanmış bir yararı bulunmamaktadır. Şekerli ve sütlü sular toprakta küf ve sinek yapar, kahve telvesi toprağı sıkıştırır. Bitkinin gereksinim duyduğu besin, gelişme döneminde ambalajda belirtilen dozda verilen gübreyle giderilir.

Fazla sulama sorunlarının işaretleri

  • Toprak günlerce ıslak kalıyor, ekşi ya da çürümüş koku yayıyor.
  • Alttaki yapraklar sararıp yumuşuyor, ardından düşüyor.
  • Gövdenin alt kısmı koyulaşıp yumuşuyor.
  • Toprağın üstünde küf ya da ufak siyah sinekler (mantar sineği) görülüyor.
  • Toprak nemli olmasına rağmen bitki cansız ve buruşuk görünüyor.

Bunları görüyorsanız sulamaya derhal ara verin ve toprağın kurumasına izin verin. Bitkinin taban kısmı yumuşamışsa bitkiyi saksısından çıkarıp kökleri inceleyin. Kahverengi, yumuşak ve kötü koku yayan kökler ölmüştür. Bunları kesip bitkiyi taze, kuru toprağa yerleştirin. Yapraklardaki sararmanın başka sebeplerini yaprak sararması kılavuzunda açıkladık.

Az sulama sorunlarının işaretleri

  • Toprak saksı çeperinden kopmuş, sert ve taş benzeri.
  • Yaprakların tamamı aşağı sarkıyor, sulamadan birkaç saat içinde yeniden dikleşiyor.
  • Yaprak uçları ve kenarları kahverengileşip kuruyor, gevrekleşiyor.
  • Saksıyı kaldırdığınızda oldukça hafif.

Susuz kalmış bir bitkiyi yukarıda anlattığımız gibi kovaya daldırarak sulayın. Çoğu bitki birkaç saat içerisinde toparlanır. Kuruyan yaprak uçları eski hâline dönmez ancak taze yapraklar sağlıklı çıkar.

Tatile giderken bitkiler nasıl sulanmalı?

Bir haftalık bir tatil için çoğu bitkiye gitmeden önce bol suyla sulamak ve bitkileri güneş görmeyen, havadar ve serin bir odada bir araya toplamanız yeterli olur. Sukulent ve kaktüsler üç dört haftalık bir yokluğa susuz idare eder. Daha uzun süreler için pet şişe, fitil ve küvet yöntemlerini aşama aşama tatilde çiçek sulama kılavuzunda açıkladık.

Sık sorulan sorular

Saksı çiçekleri sulama aralığı kaç gündür?

Herkese uyan bir gün sayısı bulunmamaktadır. Yeşil yapraklı çoğu iç mekân bitkisi toprağın üst 2–3 santimi kuruyunca sulanır; bu, evde çoğunlukla haftada bir sulamaya karşılık gelir. Sukulent ve kaktüsler toprak tümüyle kuruyunca, 2–4 haftada bir sulanır.

Çiçekler sabah mı akşam mı sulanır?

Ev içindeki bitkilerde saat pek önem taşımaz. Balkon ve bahçede sabah su vermek daha yararlıdır: su aynı gün içinde kullanılmaktadır, yapraklar gün batmadan kurur ve mantar hastalığı riski düşer.

Çiçek sulama yapılan suya ne konur?

Hiçbir şey konmasına lüzum yoktur. Bitkinin gereksinimi olan besini, gelişme döneminde ambalajda belirtilen dozda verilen gübre giderir. Çay, kahve telvesi, kola, aspirin ya da şekerli su eklemek faydasızdır, bazıları küf ve sinek yapar.

Musluk suyuyla çiçek sulanır mı?

Çoğu bitki için sulanır. Kireçli bölgelerde suyu bir kapta bir gece bekletmek klorun bir bölümünü uçurur ve suyu oda ısısına ulaştırır. Orkide, menekşe ve etçil bitkiler gibi hassas türlerde yağmur suyu ya da arıtılmış su daha iyidir.